Биз соц.тармактардабыз:

Марлен Ларуэл: Максат — мономифти жокко чыгарууда эмес, улуттун көп үндүүлүгүндө болушу керек

Октябрь 7, 2018 г.

Интервью

 Немономиф, 1, 2018

Марлен Ларуэль — Чөлкөм таануучу, Джордж Вашингтон университеты, Европа, Орусия жана Евразия изилдөө институту, АКШ

Зарина Урманбетова, антрополог, Эсимде долбоорунун катышуучусу

Зарина Урманбетова: Өзүңүздүн изилдөө тармагыңызды кандай деп аныктайт элеңиз? Чаилку таануубу же антропологиябы, тоже саясат таануубу?

Марлен Ларуэл: Мен өзүмдү көпчүлүк учурда чөлкөм таануу адиси катары көрөм. Ошондуктан өзүмдү биринчи кезекте «Орусия таануучу» жана «Борбор Азия таануучу» деп аныктайт представлен. Кайсы бир илимдин тармагына таандык болуу менин изилдөөлөрүмдү аныктоодо маанилүү ролду ойнойт. Мен тарых жана саясат или мдерин бир убакта окугам. Оюмча, азыркы коомдордун тарыхын түшүнүү абдан маанилүү. Ыкма же метод жагынан караганда, үзүмдү азыркы саясатты түшүнүү үчүн антропология, маданият таануу жана интеллектуалдык тарыхты айкалыштырган «мультидисциплинарист» окумуштуумун деп эсептейм.

Зарина Урманбетова: Пост -колониалдык коомдор арасында кандайдыр бир айырмачылык барбы? Орто Азия өлкөлөрү ушул контекстте кандай айырмачылыктарга ээ?

Марлен Лаураэла: Орто-Азия, где находится пост-колониалдык депо-эсептөөгө мүмкүно экенне көзүй жетпейт, себетите, мы въезжаем в Совете Советского Союз, колониалдык борбора Орусия жана колониады, периферия, республика Анткени ала «салттык» колониялар өзүнө каратып алмазандарг караганда өз жарандарын көптөгөн укуктарды жана теңдикти берегов алгебан. Балтийская республика является членом организации «Советский Союз Союз» Албетт Орто учил совету жены тажрыба коммунистического «колониалдык» в аспекте башка баалуулуктарга жана коомдук механизмгерге таянган. Андай болгону менен, пост-колониалдык изилдөөлөр кызыктуу изилдөө багыттарын жана усулдарын сунуштоо менен азыркы көптөгөн маселелерди биздин кабыл алуубузду кайрадан карап чыгууга жардам берет.Ошондой эле Батышка багытталган шарттуу көз караштан четкөөгө жана өз ара аракеттешүүлөр, күзгү оюндары, азия өздөштүрүүлөр, маданий трансферлер, кайрадан по обвинениюгорячей страны.

Зарина Урманбетова: Орто Азия өлкөлөрү / калкы эстөө / эскерүү боюнча кандай өзгөчөлүктөргө ээ?

Марлен Ларуэл: Орто Азиядагы эстөөнүн өзгөчөлүктөрү төмөнкү нерселерди каменный: маданияттын негизги муундар аралык берилүүсү 20-кылымда талкаланган; Орус падыша тушундагы элиталардын көбү ликвидацияланган же айдалган, 1920-х гг. Орто Азиянын көчмөн калкы эң чоң өзгөрүүгө дуушар болгон , өзгөчө казак элинин үчтөн бир бөлүгү өлүп, даго үчтөн бир бөлүгү зордукчул отурукташтыий / коллективдештирүүнүна айынана чет жерлерга качышкана, 1920-1940-була «жылдардаг жаң» казак мамлекети калктынын үчтөн бир гана бөлүгүнөн түзүлгөнүн билдерет . Кадимки муандар аркылуу өткөрүү өткөн кылымдын экинчи жареная гана иштеп, бирок жареных кылым кайсы бир деңгээлде Андан кийин,

Зарина Урманбетова: Сиз чөлкөмдө медиа (аудитория), мадания изилдөөлөрү жана көптөгөн дискурс, баяндардын (нарратив) анализ боевой ситуации Мындай изилдөөлөр кандай жүргүзүлүшү жана сунулушу керек? Эс-тутумду изилдөөдө бул тармактарда жасалган изилдөөлөр кандай салым кошо алат?

Марлен Ларуэл: Ооба, Орто Азия телевидения боевча изилдөөлөрдүн жоктугу абдан таң калаарлык болду мен үчүн. Себеби, телевидение, биржа киев, жана күндөлүк көрүнүштөрдү, ошдой эле адаттарды тереңден калыпка салуучу негизги маданий медиа болуп эсетелет. Мындайте көрүнүш Орто Азия боюнч жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн полистик маселелер менен калыптанышынан болуус мүмкүно: медиа таануучит окумуштуулар жалпысынана көз карандысыз журналисттерди жан «оппозициялык» медианы окуей үстүнөна иштеп, ошол эле учурд негизи телевидение аркыей ишка ашкан массалык маалымат каражатын камтууга көңүл бурган эмес, бул бүгүнкү күндөгү Орто Азиянын «болмушун» (бытиесин) түшүнүүдөгү эң олуттуу «боштук». Аудитория (гезит окуучулар, тв көрүүчүлөр) боюнча дагы абдан аз маалымат бар, бирок бул көрүнүштү чөлкөмдөгү өлкөлөрдүн терең социологиялык изилдөөлөргө уруксат бербегендиги менен түшүндүрсө болот. Мындай изилдөөлөр эс-тутум процесстерин түшүнүүдө абдан маанилүү болмок, мисалы мындай учурлард: кимдир бирөөлөрдүн ая-бүлө жана жөнөкөе мадания продукт (мисалы мини-сериалдар) аркылуу өткөрүп берген күндөлки жашоодог эс-тутум мамлекеттин жалдоосу менен чыгарылган баяндардан күчтүүрөөк таасирге ээ экенин белгилүү да.

Зарина Урманбетова: Сиз изилдөөчүлөр Орто Азия боевая изилдебей калган тармактарды белгиледиңиз (эс-тутум, өй-б экономикалө перспективные, экономика страны, советский мецгудгуты)

Марлен Ларуэл:Менимче, бул экипировка негизги тенденциянын жыйынтыгы. Орто Азия таануу тармаги өткөөл чак, авторитаризм, жажда кокам, ислам, коопсузк, геосаясат, сыновья негритян багытка айланган пикирлердин үстөмдүгүнө дуушар болгон. Ушул темалар басымдуулук кылып, башка суроолорго орун калтырбай койгон. Маданият таануу жана күндөлүк турмуш, «баналду улутчулдук» кыла эле биздин көз жаздымыбызда калган. Мы являемся сыром, сыщиками, сыновьями, убиты, сыновьями, мальчишескими или мальчишескими племенами, Орто-Азия, Советский Союз, Соединенные Штаты Америки, Советский Союз, Соединенные Штаты Америки. Ошондуктан «борборго умтулган» — это все те же самые болельщики, а также советский юрист и юристы из США и других стран.

Зарина Урманбетова: Сиздин презентациядан кийин биз деколонизация, де-советизация, де-руссификация жана пост-колониализм / колониализм терминдерин талкууладык. Бул терминдердин айырмачылыктарын бизге айтып бере аласызбы? Орто Азиялык окумуштуулар / изилдөөчүлөр өздөрүнүн тарых жана эс-тутум изилдөөлөрүндө кайсынысын колдонуусу туура болот?

Марлен Ларуэл: Биринчиден, колониалдык, Царица замана жана Советский Союз

Экинчиден, де-Советизация терминзү эле абдан татаал термин, аны түшүнүү үчүн биинчи кезекте «Советтик» деген эмне экенин аныктап алышыбыз керек. Саясый режим, экономикалык түзүлүш, социалдык байланыштар, дөйнөгө болгон көз караш, маданий натыйжалар, болмуш? Сиз саясатты, экономиканы, д-р таанымды «де-советизациялай» аласыз, биржа социалдык жана маданий аспект абдан татаал жана социалдык негиздин түпкүрүндө орун налоган. Андан сырткары, Советтүүлүк улам алмашып турган: Сталиндин убагындагы Советтүүлүк Брежневдин акыркы убагындагы Советтүүлүккө таптакыр окшошпойт. Анин “стүнө, толугу менен «де-Советизация» болельщицкий режим: Орто Азияга режимный эс жаман учурунда жеткен массалык сабаттуулук, Сталинизм, жана дагы дела биз ошол мурастан ажырагыбыз келбейт.

,Чүнчүдөн, де-Руссификация де-Руссификация де-Советизнын синоними эмэс: Советтүүлүк улуттук болгон жана жергиликтүүлүк менен бекемделген, башкаа айтканда Бирок мен көпчүлүк учурда де-Руссификация азыр Орусия тараптан келип жаткан идеологиялык билдирүүлөрдөн аралык алуу деп эсептейм. Бул де-Руссификациянын өзүнөн дагы, чөлкөмдөгү- чын же элестетилген болсун- Орусия медиасынын таасири жана «жумшак күчүнө» байланыштуу.

Менимч Орто Азия Орусия Жана Орус Тилен Билл мен мен канадская биржа байланышысы алямдашкан дүйнөдө актив актер / тарап блек албайт, жок дегенде жакынкий келечекте мындай нерсе мүмкүн эм. Ошондуктан де-Руссификация жакындыкты жана провинциалдуулукту билдирет, андайдын кереги жок. Орто Азия Орус дүйнөсүнөн, ошондой эле Советтик өтмүштөн эмнени сактап калгысы жана «улутташтыргысы» келгенин билдирген «тандалма мурас» жолу керек

Зарина Урманбетова: Изилдөөчүлөр / окумуштуулар изилдөөлөрүнүн анти-Советтик, анти-Орустук жана деги эле куугунтуктоочу абалга түшүп калбаш үчүн эмне кылуулары керек?

Марлен Ларуэл: Орто Азиянын “де-колониалдашуусу” тууралуу жүрүп жаткан талкуулардагы бирден бир чоң маселе — кишилердин курмандык, өздөрү жасай албаган тарыхтын пассивдүү объектиси катары позициялануусу. Биринчиден, эч ким эч качан пассивдүү курмандык катары эсептелбейт, ар бир киши өз тагдырынын кайсы бир элементтери үчүн чечим чыгара алат, канчалык чектелген түзүм болсо дагы, кырдаалдарды башкарууга жана айланасында болуп жаткан нерселерге маани берүүгө мүмкүнчүлүк бар. Ар бирөөнүн- жеке кишилердин жана жалпы калктын – орду/ролу бар. Экинчиден, мындай нерсе калкка карата позитивдүү жана конструктивдүү баяндарды жарата албайт, мисалы: балдарды калк өз тарыхынын актору/жассочу/жаратуучу боло албаган, курмандык катары сүрөттөгөн китептер менен окутуу патриоттуулукту жана коомдук милдеттенмени түзүүгө жардам бербейт. Үчүнчүдөн, орто азиялыктар өздөрүнүн Советтик тарыхынын акторлору/жаратуучулар болушкан жана Советтик өтмүшүн кайрадан карап чыгуусу керек жана ал өтмүштү өздүк кылып алууга, улутташтырууга тийиш. Себеби, алар азыркы улуттарды жараткан зор коомдук жана маданий өзгөрүүлөргө туш болушкан, ошондуктан өтмүштү четке какпастан өздөштүрүп алуусу керек.

Зарина Урманбетова: Биздин журналдын аты НЕМОНОМИФ, сиз бул атты кандай чечмелейт элеңиз? Сизге бул идея жактыбы?

Марлен Ларуэл: Менин түшүнгөнүм боюнча, бул улуттук мифологияга таандык уникалдуу чектен баш тартып, чындыкты кабыл алуудагы көп түрдүүлүктү көрсөтө турган улутка тиешелүү баяндардын көптүгүнө үндөө. Мага абдан жакты. Бирок мени ойлонткону “НЕ” деген бөлүкчө, азыркы учурдагы “мономифтин” түзүмүн өзгөртүү кайсы бир деңгээлге чейин гана маанилүү, белгилүү бир убакыт өткөндөн кийин долбоор бир нерсени моюнга албоо же бир нерседен баш тартууга гана байланыштуу болбой калат, конкреттүү күн тартибин өнүктүрүүгө байланыш керек: акыркы максат мономифти жокко чыгарууда эмес, көп мифти негиздөөчү же улуттун көп үндүүлүгүндө болушу керек.

Талкуунун орусча котормосу

«Немономиф» журналы толугу менен (pdf 1,98 Mb)